پیش‌تر، در باره یِ معنا و کاربرد ِ نشانه‌ها یِ نگارشی نوشته ام؛ امّا رعایت ِ اصول ِ فاصله‌گذاری پیرامون ِ نشانه‌ها یِ نگارشی به زیبایی یِ نوشتار ۆ درک ِ آسان‌تر ِ مفهوم ِ آن نشانه‌ها کمک می کند. طبق ِ قرارداد، هر جزئ ِ نگارش، چه واژه و چه نشانه، تنها وجود یا نه‌بود ِ فاصله یِ پیش از خۆد را تعیین می کند. این اصل‌ها عبارت اند از:

کمان‌سانان

کمان‌ها ()، قلّاب‌ها []، ابروها {}، گیومه‌ها «»، بی‌فاصله از واژه‌ها یِ درونی ی-اشان، و از راست فاصله‌دار نگاشته می شوند.

کوه ِ دماوند (به بلندا یِ ۵٬۶۷۱ متر)

امریکا [در] این سال‌ها به دون ِ …

«آخر ِ شاه‌نامه» یِ اخوان ِ ثالث

نقطه‌سانان

نشانه‌ها یِ نقطه (.)، ویرگول (،)، دۆنقطه (:)، نقطه‌ویرگول (؛)، پرسش (؟)، و تعجّب (!) از راست بی‌فاصله نگاشته می شوند.

یک دسته رز ِ سرخ، سفید، و صورتی.

خونسرد باش!

دۆ راه هست: با قطار، یا با اتۆبوس.

سه‌نقطه (…)

سه‌نقطه می تواند کاربردها یِ متفاوت ای داشته باشد، که در هر کاربرد فاصله‌گذاری یِ خاصّ ای هم می طلبد:

۱. اگر نماینده یِ جمله یا واژه یِ ناتمام باشد، همچۆن نقطه‌سانان از راست بی‌فاصله نگاشته می شود؛

کیف ۆ کتاب ۆ دفتر ۆ…، همه را بی ی-آور.

همان‌طۏر که می گفت «ستا…»، خشک اش زد!

[کشیدگی:] بـ…له! [لکنت:] بـ…بـ…بله!

۲. اگر نماینده یِ یک/چند واژه یِ حذف‌شده یا جاافتاده باشد، همچۆن یک واژه یِ مستقل، فاصله‌دار نگاشته می شود.

… این دیدگاه را به چالش می کشد، که امریکا … تغییر ای نه کرده است.

Piŝtar, dar bâre ye mënâ vo kârbord e neŝânehâ ye negâreŝi neveŝte am; ammâ reâyat e osul e fâselegozâri pirâmun e neŝânehâ ye negâreŝi be zibâi ye neveŝtâr o dark e âsântar e mafhum e ân neŝânehâ komak mi konad. Tebq e qarârdâd, har jozë e negâreŝ, ce vâĵe va ce neŝâne, tanhâ vojud yâ nabud e fâsele ye piŝ az xod râ taëyin mi konad. In aslhâ ebârat and az:

Kamânsânân

Kamânhâ (), qollâbhâ [], abruhâ {}, giyumehâ ye taki (‘’) yo dotâi (“”) bifâsele az vâĵehâ ye daruni y-eŝân va az cap fâseledâr negâŝte mi ŝavand.

Kuh e Damâvand (be bolandâ ye 5’671 metr)

Emrikâ [dar] in sâlhâ be dun e …

“Âxer e Ŝâhnâme” ye Axavân e Sâles

Noqtesânân

Neŝânehâ ye noqte (.), virgul (,), donoqte (:), noqtevirgul (;), porseŝ (?), va taajjob (!) az cap bifâsele negâŝte mi ŝavand.

Yek daste roz e sorx, sefid, va surati.

Xunsard bâŝ!

Do râh hast: bâ qatâr, yâ bâ otobus.

Senoqte (…)

Senoqte mi tavânad kârbordhâ ye motafâvet i dâŝte bâŝad, ke dar har kârbord fâselegozâri ye xâss i ham mi talabad:

1. agar nemâyande ye jomle yâ vâĵe ye nâtamâm bâŝad, hamcon noqtesânân az cap bifâsele negâŝte mi ŝavad;

Kif o ketâb o daftar o…, hame râ bi y-âvar.

Hamântowr ke mi goft “setâ…”, xoŝk aŝ zad!

[keŝidegi:] Ba…le! [loknat:] B…b…bale!

2. agar nemâyande ye yek/cand vâĵe ye hazfŝode yâ jâoftâde bâŝad, hamcon yek vâĵe ye mostaqell, fâseledâr negâŝte mi ŝavad.

… in didgâh râ be câleŝ mi keŝad, ke Emrikâ … taĝyir i na karde ast.

در ترانویسی، هنگام ای که سخن از نگارش ِ نام‌ها یِ خاص به میان می آید، پرسش‌ها یِ بسیار ای پیش می آید، در این باره که کدام واژه‌ها نام ِ خاص شمرده می شوند ۆ، چه واژه‌ها ای را باید با حروف ِ مهدیس (بزرگ) نگاشت.

یک ای از این مۏردها، نام‌ها ای'ست که در یک عبارت ِ اضافی، به صورت ِ چیز ِ فلان، بیان می شود. از آن‌جا که ترکیب‌ها یِ اضافی کاربردها یِ گوناگون ای دارند، تنها زمان ای هر دۆ واژه با حرف ِ مهدیس نگاشته می شوند، که این عبارت را به توان به صورت ِ «چیز ای به نام ِ فلان» باز نوشت.

من این ترکیب‌ها یِ اضافی را اضافه‌ها یِ نام‌گذارانه می نامم. نمونه‌ها یِ این گونه از ترکیب‌ها بسیار اند:

Bânk e Melli, Bostân e Roftgar, Sâzmân e Enteqâl e Xun, Jaŝn e Nowruz, Id e Fetr, Ŝab e Yaldâ, Jâyeze ye Nobel.‎

مهم‌ترین برتری یِ این قاعده، بازشناختن ِ ترکیب‌ها یِ نام‌گذارانه از دیگر ترکیب‌ها یِ اضافی'ست؛ برا یِ مثال، sâxtmân e Ŝahâb ساختمان ای از آن ِ «شهاب» است، یعنی شهاب نام ِ کس ای'ست که صاحب ِ ساختمان یا در آن ساکن است؛ امّا Sâxtmân e Ŝahâb به ساختمان ای به نام ِ شهاب اشاره دارد.

همچنین، باید توجّه داشت، صفت‌ها ای که به این ترکیب‌ها افزوده می شوند، هیچ کدام با حرف ِ مهدیس نگاشته نه می شوند؛ برا یِ مثال:

Bostân e sarsabz e Roftgar, Jaŝn e bâstâni ye Nowruz, Id e said e Fetr, Jâyeze ye beynolmelali ye Nobel.‎

Dar tarânevisi, hangâm i ke soxan az negâreŝ e nâmhâ ye xâss be miyân mi âyad, porseŝhâ ye besiyâr i piŝ mi âyad, dar in bâre ke kodâm vâĵehâ nâm e xâss ŝemorde mi ŝavand o, ce vâĵehâ i râ bâyad bâ horuf e mehdis (bozorg) negâŝt.

Yek i az in mowredhâ, nâmhâ i’st ke dar yek ebârat e ezâfi, be surat e Ciz e Folân, bayân mi ŝavad. Az ânjâ ke tarkibhâ ye ezâfi kârbordhâ ye gunâgun i dârand, tanhâ zamân i har do vâĵe bâ harf e mehdis negâŝte mi ŝavand, ke in ebârat râ be tavân be surat e “ciz i be nâm e Folân” bâz neveŝt.

Man in tarkibhâ ye ezâfi râ Ezâfehâ ye Nâmgozârâne mi nâmam. Nemunehâ ye in gune az tarkibhâ besiyâr and:

Bânk e Melli, Bostân e Roftgar, Sâzmân e Enteqâl e Xun, Jaŝn e Nowruz, Id e Fetr, Ŝab e Yaldâ, Jâyeze ye Nobel.

Mohemmtarin bartari ye in qâede, bâzŝenâxtan e tarkibhâ ye nâmgozârâne az digar tarkibhâ ye ezâfi’st; barâ ye mesâl, sâxtmân e Ŝahâb, sâxtmân i az ân e Ŝahâb ast, yaëni Ŝahâb nâm e kas i’st ke sâheb e sâxtmân yâ dar ân sâken ast; ammâ Sâxtmân e Ŝahâb, be sâxtmân i be nâm e Ŝahâb eŝâre dârad.

Hamconin bâyad tavajjoh dâŝt, sefathâ i ke be in tarkibhâ afzude mi ŝavand, hic kodâm bâ harf e mehdis negâŝte ne mi ŝavand; barâ ye mesâl:

Bostân e sarsabz e Roftgar, Jaŝn e bâstâni ye Nowruz, Id e said e Fetr, Jâyeze ye beynolmelali ye Nobel.

ترکیب‌ها یِ اضافی ۆ عطفی، دۆ ترکیب ِ پرکاربرد برا یِ ساختن ِ واژه‌ها یِ تازه اند:

باغِ‌وحش، دردِسر، دردِدل، آبِرو، راهِ‌حل، زادِولد؛

سرۆکار، کارۆبار، آب‌ۆگل، دست‌ۆپا، سرۆپا، ساخته‌وپرداخته، رفت‌ۆآمد، پرس‌ۆجو، دوخت‌ۆدوز، تاخت‌ۆتاز، گفت‌ۆگو، شست‌ۆشو، جست‌ۆجو.

گاه، این ترکیب‌ها برا یِ تلفّظ ِ ساده‌تر تغییر می کنند؛ از ترکیب‌ها یِ اضافی «-ِ» (e)حذف می شود، و در ترکیب‌ها یِ عطفی «ۆ» (o) حذف یا به «ا» (â) تبدیل می شود:

کاردستی، آب‌لیمو، اسباب‌بازی، تاکسی‌تلفنی، دۏمیدانی؛

کاه‌گل، شدآمد، برقاطیس (برق‌ۆمغناطیس).

ساده‌ترین راه برا یِ دانستنِ این که ترکیب‌ها یِ اضافی یک واژه یِ مستقلّ اند، یا یک گروهه یِ اسمی، افزودن ِ نشانه یِ جمع ِ «-ها» به آن‌ها'ست. برا یِ مثال، دردِسرها (نه دردها یِ سر) نشان می دهد «دردِسر» یک واژه است ۆ، نه باید فاصله‌دار نگاشته شود؛ در حال ای که، «شیر ِ دریایی» (جمع: شیرها یِ دریایی) یک گروهه یِ اسمی'ست. در مورد ِ ترکیب‌ها یِ عطفی کار ساده‌تر است، کافی'ست به بینیم به یک چیز اشاره دارند، یا بیش‌تر.

پی‌نوشت:

شگفت‌آور این است، که گاه این ترکیب‌ها را با هم اشتباه می گیریم؛ برا یِ مثال، «دۏِمیدانی، دردِدل، زادِولد» را به اشتباه می گوییم دۏۆمیدانی، دردۆدل، زادۆولد؛ به عکس، «گفت‌ۆگو، شست‌ۆشو، جست‌ۆجو» را گفتِ‌گو، شستِ‌شو، جستِ‌جو.

Tarkibhâ ye ezâfi yo atfi, do tarkib e porkârbord barâ ye sâxtan e vâĵehâ ye tâze and:

bâĝevahŝ, dardesar, derdedel, âberu, râhehall, zâdevalad;

sarokâr, kârobâr, âbogel, dastopâ, saropâ, sâxte-vo-pardâxte, raftoâmad, porsoju, duxtoduz, tâxtotâz, goftogu, ŝostoŝu, jostoju.

Gâh, in tarkibhâ barâ ye talaffoz e sâdetar taĝyir mi konand; az tarkibhâ ye ezâfi “e” hazf mi ŝavad, va dar tarkibhâ ye atfi “o” hazf yâ be “â” tabdil mi ŝavad:

kârdasti, âblimu, asbâbbâzi, tâksitelefoni, dowmeydâni;

kâhgel, ŝodâmad, barqâtis (barq-o-meĝnâtis).

Sâdetarin râh barâ ye dânestan e in ke tarkibhâ ye ezâfi yek vâĵe ye mostaqell and, yâ yek goruhe ye esmi, afzudan e neŝâne ye jamë e “-hâ” be ânhâ’st. Barâ ye mesâl, dardesarhâ (na dardhâ ye sar) neŝân mi dehad “dardesar” yek vâĵe ast o, na bâyad fâseledar negâŝte ŝavad; dar hâl i ke, “ŝir e daryâi” (jamë: ŝirhâ ye daryâi) yek goruhe ye esmi’st. Dar mowred e tarkibhâ ye atfi kâr sâdetar ast, kâfi’st be binim be yek ciz eŝâre dârand, yâ biŝtar.

Peyneveŝt:

Ŝegeftâvar in ast, ke gâh in tarkibhâ râ bâ ham eŝtebâh mi girim; barâ ye mesâl, “dow-e-meydâni, dard-e-del, zâd-e-valad” râ be eŝtebâh mi guim dew-o-meydâni, dard-o-del, zâd-o-valad; be aks, “goft-o-gu, ŝost-o-ŝu, jost-o-ju” râ goft-e-gu, ŝost-e-ŝu, jost-e-ju.

دو واژه‌یِ «سر» و «کار» می‌توانند در ترکیب‌هایِ گوناگون، با فاصله‌گذاری‌هایِ متفاوت، معناهایِ متفاوت ای بسازند:

سرکار

سرکار خانمِ مرادی!
سرکار، من بی‌تقصیر ام.

سروکار

کس ای که خلاف می‌کند، سروکار اش با پلیس و قانون است.
دعا کن سروکار ات با او نیفتد!

سرِکار

م'را سرِکار گذاشته بود؛ همه‌یِ حرف‌های اش سرِکاری بود.
همه‌یِ عمر سرِکار ایم.

سرِ کار

او بود که م'را سرِ کار گذاشت، سرِ همین کار.
هر روز، تا ساعتِ ۳ سرِ کار ام.

Do vâĵe ye sar o kâr mi tavânand dar tarkibhâ ye gunâgun, bâ fâselegozârihâ ye motafâvet, maënâhâ ye motafâvet i be sâzand:

Sarkâr

Sarkâr Xânom e Morâdi!
Sarkâr, man bitaqsir am.

Sarokâr

Kas i ke xelâf mi konad, sarokâr aŝ bâ polis o qânun ast.
Doâ kon sarokâr at bâ u na y-oftad!

Sarekâr

Ma’râ sarekâr gozâŝte bud; hame ye harfhâ y-aŝ sarekâri bud.
Hame ye omr sarekâr im.

Sar e kâr

U bud ke ma’râ sar e kâr gozâŝt, sar e hamin kâr.
Har ruz, tâ sâat e 3 sar e kâr am.

پیش‌تر گفته شد، که برایِ نوشتنِ نام‌هایِ خاص با املا و قاعده‌هایِ نگارشی ای جز ترانویسیِ لاتینی (ترنس‌پرسا)، از نشانه‌هایِ گفت‌آوردِ تکی (’‘) بهره می‌بریم؛ و این‌گونه نشان می‌دهیم که نوشته‌یِ میانِ این دو نشانه، از دستورِ ترانویسی پیروی نمی‌کند. (متنِ اصلی: ترنس‌پرسا - پرهیز از دیگر روش‌هایِ نگارشی)

نام‌هایِ خاصّ‌ِ بیگانه را، هم می‌توان به املایِ اصلی نوشت، هم می‌توان ترانویسی کرد، که هر یک، برتری‌ها و کاستی‌ها ای دارد:

املایِ اصلی:

•  آسانی در دسترسیِ به مرجع‌هایِ زبان‌اصلی و جست‌وجویِ اینترنتی؛

•  نیاز به آشنایی با قاعده‌هایِ نگارشی و تلفّظی در زبان‌هایِ دیگر، که به احتمالِ اشتباه می‌افزاید؛ برایِ مثال، حرفِ j در یک زبان با آوایِ /خ/ خانده می‌شود، در یک ای /ج/، و در دیگری /ژ/؛

•  نیاز به نویسه‌هایِ اضافی، در موردِ خطّ‌ِ برخ ای از زبان‌ها؛ برایِ مثال «ñ» در اسپانیایی، و «ü» در آلمانی یا ترکی؛

•  استثنازایی و زیرِپاگذاشتنِ دستورِ ترانویسی، که خود هدفِ استثنازدایی از خط را دنبال می‌کند؛

•  ناکارآمدی در موردِ زبان‌ها ای با خطّ‌ِ جز-لاتینی، همچون عربی، روسی، ژاپنی؛ یعنی در موردِ این زبان‌ها، ناچار ایم نام‌ها را ترانویسی کنیم.

ترانویسی:

•  یکدستیِ نوشتار در املا و نگارش؛

•  آسانیِ کم‌سوادترها یا ناآشنایان با حوزه‌یِ خاصّ ای از دانش، در خاندن؛

•  برخورداریِ تنها از مرجع‌هایِ فارسی.

Piŝtar gofte ŝod, ke barâ ye neveŝtan e nâmhâ ye xâss bâ emlâ vo qâedehâ ye negâreŝi i joz tarânevisi ye lâtini (‘TransPERSɅ’), az neŝânehâ ye goftâvard e taki (‘’) bahre mi barim; va ingune neŝân mi dehim ke neveŝte ye miyân e in do neŝâne, az dastur e tarânevisi peyravi ne mi konad. (matn e asli: TransPERSɅ - parhiz az digar raveŝhâ ye negâreŝi)

Nâmhâ ye xâss e bigâne râ, ham mi tavân be emlâ ye asli neveŝt, ham mi tavân tarânevisi kard, ke har yek, bartarihâ vo kâstihâ i dârad:

Emlâ ye asli:

•  âsâni dar dastrasi be marjaɛhâ ye zabânasli va jostoju ye interneti;

•  niyâz be âŝnâi bâ qâedehâ ye negâreŝi yo talaffozi dar zabânhâ ye digar, ke be ehtemâl e eŝtebâh mi afzâyad; barâ ye mesâl, harf e “j” dar yek zabân bâ âvâ ye /x/ xânde mi ŝavad, dar yek i /j/, va dar digari /ĵ/;

•  niyâz be nevisehâ ye ezâfi, dar mowred e xatt e barx i az zabânhâ; barâ ye mesâl, “ñ” dar espâniyâi, va “ü” dar âlmâni yâ torki;

•  estesnâzâi va zir-e-pâ-gozâŝtan e dastur e tarânevisi, ke xod hadaf e estesnâzodâi az xatt râ donbâl mi konad;

•  nâkâramadi dar mowred e zabânhâ i bâ xatt e joz-lâtini, hamcon arabi, rusi, ĵâponi; yaɛni dar mowred e in zabânhâ, nâcâr im nâmhâ râ tarânevisi konim.

Tarânevisi:

•  yekdasti ye neveŝtâr dar emlâ vo negâreŝ;

•  âsâni ye kamsavâdtarhâ yâ nââŝnâyân bâ howze ye xâss i az dâneŝ, dar xândan;

•  barxordâri ye tanhâ az marjaɛhâ ye fârsi.

یک ای از چالش‌هایِ پیشِ‌رویِ ترانویسی، استانداردسازیِ تلفّظِ واژه‌ها در گونه‌یِ معیارِ نوشتار است؛ چرا که بسیار ای از واژه‌هایِ کنونیِ فارسی، دو یا چند تلفّظِ متفاوت دارند – البتّه گویش‌ها و لهجه‌ها منظور نیست. برایِ مثال، فعلِ «نُمودن» به دو صورتِ «نِمودن» و «نَمودن» هم ثبت شده، و بسیار ای از مشتقّات اش، همچون «نُمودار/نِمودار»، «نُمونه/نِمونه»، «نُمایش/نِمایش/نَمایش» چندتلفّظی اند.

از آن‌جا که در خطّ‌ِ لاتینی همه‌یِ آواها نوشته می‌شوند، برایِ یکدستیِ نوشتار، بهتر است یک تلفّظ ترجیح داده شده و رواج یابد.

برایِ این کار، باید به چند مسئله توجّه داشت:

۱. در گزینشِ تلفّظِ ترجیحی، چشاییِ اهلِ زبان در نظر گرفته شود. برایِ مثال، «چِراغ/چَراغ»، که شاید دومی خوش‌آیندِ فارسی‌گویان نباشد.

۲. از گوناگونیِ تلفّظ می‌توان در جداسازیِ حوزه‌هایِ معنایی بهره برد؛ برایِ مثال، «چِشم/چَشم». «چِشم» را می‌توان در معنایِ فیزیکی به کار برد (چِشمِ سر، چِشمک)؛ «چَشم» را در معنایِ انتزاعی (چَشم‌داشت، چَشم حتمن).

۳. یکدستیِ آوایی میانِ واژه‌هایِ گوناگونِ مشتقَ از یک ریشه، حفظ شود. برایِ مثال، از آن‌جا که «نارَس، زودرَس» تنها به همین شکل اند، پس «رَسیدن» به «رِسیدن» ترجیح داده می‌شود؛ یا مشتقّاتِ «نِمودن»، همه، در تلفّظ با /e/ اشتراک دارند.

۴. گاه ای، می‌توان یک تلفّظ را به بهانه‌یِ آشفتگیِ زبانی کنار گذاشت؛ برایِ مثال، «کَشتی/کِشتی»؛ که دومی همسانِ صیغه‌یِ دوم‌شخصِ «کشتن» است.

۵. برخ ای واژه‌ها با تلفّظ‌هایِ تازه رواج یافته اند، که بررسی‌هایِ زبان‌شناختی در باره‌یِ درستی و اعتبار اشان داوری می‌کند؛ اگر بتوان آن‌ها را جزئِ تغییراتِ آواییِ زبان دانست، به نوشتارِ معیار راه می‌یابند. برایِ مثال، «هِنگام، صِدا»، به جایِ «هَنگام، صَدا».

Yek i az câleŝhâ ye piŝeru ye tarânevisi, estândârdsâzi ye talaffoz e vâĵehâ dar gune ye meɛyâr e neveŝtâr ast; cerâ ke besiyâr i az vâĵehâ ye konuni ye fârsi, do yâ cand talaffoz e motafâvet dârand – albatte guyeŝhâ vo lahjehâ manzur nist. Barâ ye mesâl, feɛl e nomudan be do surat e nemudan o namudan ham sabt ŝode, va besiyâr i az moŝtaqqât aŝ, hamcon nomudâr/nemudâr, nomune/nemune, nomâyeŝ/nemâyeŝ/namâyeŝ candtalaffozi y-and.

Az ânjâ ke dar xatt e lâtini hame ye âvâhâ neveŝte mi ŝavand, barâ ye yekdasti ye neveŝtâr, behtar ast yek talaffoz tarjih dâde ŝode va ravâj yâbad.

Barâ ye in kâr, bâyad be cand masále tavajjoh dâŝt:

1. Dar gozineŝ e talaffoz e tarjihi, ceŝâi ye ahl e zabân dar nazar gerefte ŝavad. Barâ ye mesâl, cerâĝ/carâĝ, ke ŝâyad dovomi xoŝâyand e fârsiguyân na bâŝad.

2. Az gunâguni ye talaffoz mi tavân dar jâdâsâzi ye howzehâ ye maɛnâi bahre bord; barâ ye mesâl, ceŝm/caŝm. Ceŝm râ mi tavân dar maɛnâ ye fiziki be kâr bord (ceŝm e sar, ceŝmak); caŝm râ dar maɛnâ ye entezâi (caŝmdâŝt, caŝm hatman).

3. Yekdasti ye âvâi miyân e vâĵehâ ye gunâgun e moŝtaqq az yek riŝe, hefz ŝavad. Barâ ye mesâl, az ânjâ ke nâras, zudras tanhâ be hamin ŝekl and, pas rasidan be residan tarjih dâde ŝavad; yâ moŝtaqqât e nemudan, hame, dar talaffoz bâ /e/ eŝterâk dârand.

4. Gâh i, mi tavân yek talaffoz râ be bahâne ye âŝoftegi ye zabâni kenâr gozâŝt; barâ ye mesâl, kaŝti/keŝti; ke dovomi hamsân e siĝe ye dovomŝaxs e keŝtan ast.

5. Barx i vâĵehâ bâ talaffozhâ ye tâze ravâj yâfte and, ke barrasihâ ye zabânŝenâxti dar bâre ye dorosti yo eɛtebâr eŝân dâvari mi konad; agar be tavân ânhâ râ jozɛ e taĝyirât e âvâi ye zabân dânest, be neveŝtâr e meɛyâr râh mi yâband. Barâ ye mesâl, hengâm, sedâ, be jâ ye hangâm, sadâ.

یک ای از اشکال‌هایِ وارد به فارسی‌نویسی با خطّ‌ِ لاتینی، همسانیِ واژگانِ عربی'ست، که در خطّ‌ِ کنونی با حروفِ هم‌آوا از هم باز شناخته می‌شوند.

از دیدِ من، امّا، این یک برتری'ست؛ چرا که ناخودآگاه ما را به سمتِ پالایشِ زبانی می‌برد.

برایِ مثال، با وجودِ «ستایش» و «روشنی»، چه نیاز ای به «ثنا» و «سنا» هست؟! یا در عبارتِ «خداوندِ حلیم»، روشن است که غذایِ هلیم منظور نیست، هرچند که واژه‌یِ فارسیِ «بردبار» جا ای برایِ شک نمی‌گذارد!

گذشته از این، وجودِ دو یا چند معنایِ متفاوت برایِ یک واژه، در زبانِ فارسی کم‌یاب نیست؛ «شیر، یخچال، گیلاس، کاری»^۱ مثال‌ها ای از این دست اند.

---

۱. شیر: شیرِ مادر؛ شیرِ جنگل؛ شیرِ آب؛
یخچال: یخچالِ آشپزخانه، سردکن؛ یخ‌چالِ طبیعی، یخچاله؛
گیلاس: گیلاس ای از میْ؛ میوه‌یِ گیلاس؛
کاری: کوشا؛ اثرگذار.

Yek i az eŝkâlhâ ye vâred be fârsinevisi bâ xatt e lâtini, hamsâni ye vâĵegân e arabi’st, ke dar xatt e konuni bâ horuf e hamâvâ az ham bâz ŝenâxte mi ŝavand.

Az did e man, ammâ, in yek bartari’st; cerâ ke nâxodâgâh mâ râ be samt e pâlâyeŝ e zabâni mi barad.

Barâ ye mesâl, bâ vojud e “setâyeŝ” o “rowŝani”, ce niyâz i be “ثنا” va “سنا” /sanâ/ hast?! Yâ dar ebârat e “xodâvand e halim”, rowŝan ast ke ĝazâ ye halim manzur nist, harcand ke vâĵe ye fârsi ye “bordbâr” jâ i barâ ye ŝakk ne mi gozârad!

Gozaŝte az in, vojud e do yâ cand maɛnâ ye motafâvet barâ ye yek vâĵe, dar zabân e fârsi kamyâb nist; “ŝir, yaxcâl, gilâs, kâri”¹ mesâlhâ i az in dast and.

---

1. ŝir: ŝir e mâdar; ŝir e jangal; ŝir e âb;
yaxcâl: yaxcâl e âŝpazxâne, sardkon; yax-câl e tabii, yaxcâle;
gilâs: gilâs i az mey; mive ye gilâs;
kâri: kuŝâ; asargozâr.