نخستین افزایه ای که هنگام ِ کار با مۆزیلا تاندربرد برا یِ خاندن ۆ نوشتن ِ رایانامه، نیازِ ما، فارسی‌زبان‌ها، می‌شود، BiDi Mail UI برا یِ پشتیبانی از الگوریتم ِ دۆجهته است. این افزایه دۆ دکمه یِ چپ‌به‌راست و راست‌به‌چپ به نوارابزار ِ تاندربرد می افزاید؛ و از امکانات ِ دیگر ای، همچۆن فاصله یِ پاراگراف‌ها و جهت ِ پیش‌فرض، نیز برخۆردار است.

برا یِ نصب ِ این افزایه، می توانید به دۆ روش عمل کنید:

۱. از تاندربرد، مدیریّت ِ افزایه‌ها (Add-ons) را باز کنید، نام ِ این افزایه را جست‌ۆجو، و آن را بارگیری ۆ نصب کنید. به این روش، اصل ِ فایل ِ بارگیری‌شده را نه خاهید داشت.

۲. از فایرفاکس، صفحه یِ مربوط به افزایه را باز کنید، آن را بارگیری کنید؛ در این صورت، شما همواره فایل ِ افزایه را خاهید داشت. سپس، از تاندربرد، در مدیریّت ِ افزایه‌ها، رو یِ دکمه یِ تنظیم‌ها – کنار ِ نوار ِ جست‌ۆجو – تلیک، و Install Add-on From File را انتخاب کنید.

Noxostin afzâye i ke hengâm e kâr bâ Mozilâ Tânderberd barâ ye xândan o neveŝtan e râyânâme, niyâz e mâ, fârsi-zabânhâ, mi ŝavad, ‘BiDi Mail UI’ barâ ye poŝtibâni az algoritm e dojahate ast. In afzâye do dokme ye cap-be-râst va râst-be-cap be navârabzâr e Tânderberd mi afzâyad; va az emkânât e digar i, hamcon fâsele ye pârâgrâfhâ va jahat e piŝfarz, niz barxordâr ast.

Barâ ye nasb e in afzâye, mi tavânid be do raveŝ amal konid:

1. Az Tânderberd, modiriyyat e afzâyehâ (‘Add-ons’) râ bâz konid, nâm e in afzâye râ jostoju, va ân râ bârgiri yo nasb konid. Be in Raveŝ, asl e fâyl e bârgiriŝode râ na xâhid dâŝt.

2. Az Fâyerfâks, safhe ye marbut be afzâye râ bâz konid, ân râ bârgiri konid; dar in surat, ŝomâ hamvâre fâyl e afzâye râ xâhid dâŝt. Sepas, az Tânderberd, dar modiriyyat e afzâyehâ, ru ye dokme ye tanzimhâ – kenâr e navâr e jostoju – telik, va ‘Install Add-on From File’ râ entexâb konid.

بی‌شک می دانید، در فایرفاکس ۆ تاندربرد، با نگه‌داشتن ِ کلید ِ مهار (Ctrl)، و غلتاندن ِ غلتانک ِ موشی یا زدن ِ کلیدها یِ +/− یِ صفحه‌کلید می توان زوم کرد. همچنین، با ترکیب ِ کلیدها یِ مهار و صفر ِ انگلیسی (‎Ctrl+0‎)، یا انتخاب ِ Reset از گزینگان ِ View، شاخه یِ Zoom، می‌توان زوم را بازنشانی کرد.

با تغییر ِ تنظیم‌ها یِ پیشرفته می توان چه‌گونگی یِ زوم را تعیین کرد.

دۆ متغیّر ِ zoom.maxPercent ۆ zoom.minPercent، به ترتیب، بیشینه و کمینه یِ زوم را به درصد تعیین می کنند. مقدارها یِ زوم در یکا یِ ۱، به ترتیب، از کمینه تا بیشینه، در toolkit.zoomManager.zoomValues فهرست می شوند.

با browser.zoom.full در حالت ِ true همه یِ صفحه زوم می شود؛ امّا در حالت ِ false، تنها، اندازه یِ قلم تغییر می کند. این کار، با تیک‌زدن ِ Zoom Text Only در گزینگان ِ View، شاخه یِ Zoom، نیز ممکن است.

   فقط در فایرفاکس

با browser.zoom.siteSpecific در حالت ِ true با زومیدن در یک صفحه یِ یک وبگاه، همه یِ صفحه‌ها یِ آن وبگاه به همان اندازه زومیده می شوند؛ امّا در حالت ِ false، هر صفحه برا یِ خۆد جداگانه تنظیم می شود و از زوم در دیگر صفحه‌ها یِ وبگاه اثر نه می پذیرد.

   تنظیم‌ها یِ پیشرفته

برا یِ دسترسی به تنظیم‌ها یِ پیشرفته، در فایرفاکس، about:config را در نوار ِ نشانی وارد کنید؛ در تاندربرد از Preferences (‏یا Options) در بخش ِ Advanced، زبانه یِ General، رو یِ دکمه یِ Config Editor تلیک کنید.

Biŝakk mi dânid, dar Fâyerfâks o Tânderberd, bâ negahdâŝtan e kelid e mahâr (Ctrl), va ĝaltândan e ĝaltânak e muŝi yâ zadan e kelidhâ ye +/− ye safhekelid mi tavân zum kard. Hamconin, bâ tarkib e kelidhâ ye mahâr va sefr (Ctrl+0), yâ entexâb e ‘Reset’ az gozinegân e ‘View’, ŝâxe ye ‘Zoom’, mi tavân zum râ bâzneŝâni kard.

Bâ taĝyir e tanzimhâ ye piŝrafte mi tavân cegunegi ye zum râ taëyin kard.

Do motaĝayyer e ‘zoom.maxPercent’ o ‘zoom.minPercent’, be tartib, biŝine vo kamine ye zum râ be darsad taëyin mi konand. Meqdârhâ ye zum dar yekâ ye 1, be tartib, az kamine tâ biŝine, dar ‘toolkit.zoomManager.zoomValues’ fehrest mi ŝavand.

Bâ ‘browser.zoom.full’ dar hâlat e ‘true’ hame ye safhe zum mi ŝavad; ammâ dar hâlat e ‘false’, tanhâ, andâze ye qalam taĝyir mi konad. In kâr, bâ tikzadan e ‘Zoom Text Only’ dar gozinegân e ‘View’, ŝâxe ye ‘Zoom’, niz momken ast.

   Faqat dar Fâyerfâks

Bâ ‘browser.zoom.siteSpecific’ dar hâlat e ‘true’ bâ zumidan dar yek safhe ye yek vebgâh, hame ye safhehâ ye ân vebgâh be hamân andâze zumide mi ŝavand; ammâ dar hâlat e ‘false’, har safhe barâ ye xod jodâgâne tanzim mi ŝavad va az zum dar digar safhehâ ye vebgâh asar ne mi pazirad.

   Tanzimhâ ye piŝrafte

Barâ ye dastrasi be tanzimhâ ye piŝrafte, dar Fâyerfâks, ‘about:config’ râ dar navâr e neŝâni vâred konid; dar Tânderberd az ‘Preferences’ (yâ ‘Options’) dar baxŝ e ‘Advanced’, zabâne ye ‘General’, ru ye dokme ye ‘Config Editor’ telik konid.

در تنظیم‌ها یِ پیشرفته یِ فایرفاکس، متغیّرها ای برا یِ تعیین ِ رفتار ِ تلیک‌ها^[۱] یِ موشی وجود دارند، که به مهم‌ترین‌ها ی-اشان اشاره می شود:

   تلیک ِ چپ

۱. با browser.urlbar.clickSelectsAll در حالت ِ true، یک تلیک در نوار ِ نشانی، کلّ ِ نشانی را انتخاب می کند. در حالت ِ false، امکان ِ ویرایش ِ نشانی با تلیک وجود دارد.

۲. با browser.urlbar.doubleClickSelectsAll در حالت ِ true، دۆتلیک در نوارِ نشانی، کلّ ِ نشانی را انتخاب می کند. در حالت ِ false، دۆتلیک تنها یک کلمه از نشانی را انتخاب می کند، و سه‌تلیک همه یِ آن را.

۳. با browser.triple_click_selects_paragraph در حالت ِ true، سه‌تلیک رو یِ متن، کلّ ِ پاراگراف را انتخاب می کند؛ در حالت ِ false، تنها یک سطر را.

۴. با browser.altClickSave در حالت ِ true، تلیک رو یِ پیوند هنگام ِ نگه‌داشتن ِ کلید ِ دگرساز (Alt)، آن پیوند را ذخیره می کند. این کار همیشه با تلیک ِ راست ۆ انتخاب ِ Save Link As…‎ امکان‌پذیر است.

   تلیک ِ میانی

۵. با browser.tabs.opentabfor.middleclick در حالت ِ true، تلیک ِ میانی رو یِ پیوند، آن را در زبانه یِ نۏ باز می کند؛ در حالت ِ false در پنجره یِ نۏ.

۶. با middlemouse.paste در حالت ِ true، تلیک ِ میانی در بخش‌ها یِ متنی رونوشت‌ها را می چسباند.

   تلیک ِ راست

۷. با ui.click_hold_context_menus در حالت ِ true، نگه‌داشتن ِ تلیک ِ چپ گزینگان ِ تلیک ِ راست را باز می کند. این امکان برا یِ صفحه‌ها یِ لمسی بسیار مناسب است.

   در تاندربرد

تنظیم‌ها یِ ۱، ۳، ۶، ۷ در تاندربرد هم عمل می کنند.

   تنظیم‌ها یِ پیشرفته

برا یِ دسترسی به تنظیم‌ها یِ پیشرفته، در فایرفاکس، about:config را در نوار ِ نشانی وارد کنید؛ در تاندربرد از Preferences (‏یا Options) در بخش ِ Advanced، زبانه یِ General، رو یِ دکمه یِ Config Editor تلیک کنید.

---

[۱] «تلیک» برابر ِ فارسی یِ click است.^منبع

Dar tanzimhâ ye piŝrafte ye Fâyerfâks, motaĝayyerhâ i barâ ye taëyin e raftâr e telikhâ^[1] ye muŝi vojud dârand, ke be mohemmtarinhâ y-eŝân eŝâre mi ŝavad:

   Telik e cap

1. Bâ ‘browser.urlbar.clickSelectsAll’ dar hâlat e ‘true’, yek telik dar navâr e neŝâni, koll e neŝâni râ entexâb mi konad. Dar hâlat e ‘false’, emkân e virâyeŝ e neŝâni bâ telik vojud dârad.

2. Bâ ‘browser.urlbar.doubleClickSelectsAll’ dar hâlat e ‘true’, dotelik dar navâr e neŝâni, koll e neŝâni râ entexâb mi konad. Dar hâlat e ‘false’, dotelik tanhâ yek kalame az neŝâni râ entexâb mi konad, va setelik hame ye ân râ.

3. Bâ ‘browser.triple_click_selects_paragraph’ dar hâlat e ‘true’, setelik ru ye matn, koll e pârâgrâf râ entexâb mi konad; dar hâlat e ‘false’, tanhâ yek satr râ.

4. Bâ ‘browser.altClickSave’ dar hâlat e ‘true’, telik ru ye peyvand hangâm e negahdâŝtan e kelid e degarsâz (‘Alt’) ân peyvand râ zaxire mi konad. In kâr hamiŝe bâ telik e râst o entexâb e ‘Save Link As…’ emkânpazir ast.

   Telik e miyâni

5. Bâ ‘browser.tabs.opentabfor.middleclick’ dar hâlat e ‘true’, telik e miyâni ru ye peyvand, ân râ dar zabâne ye now bâz mi konad; dar hâlat e ‘false’ dar panjare ye now.

6. Bâ ‘middlemouse.paste’ dar hâlat e ‘true’ telik e miyâni dar baxŝhâ ye matni runeveŝthâ râ mi casbânad.

   Telik e râst

7. Bâ ‘ui.click_hold_context_menus’ dar hâlat e ‘true’ negahdâŝtan e telik e cap gozinegân e telik e râst râ bâz mi konad. In emkân barâ ye safhehâ ye lamsi besiyâr monâseb ast.

   Dar Tânderberd

Tanzimhâ ye 1, 3, 6, 7 dar Tânderberd ham amal mi konand.

   Tanzimhâ ye piŝrafte

Barâ ye dastrasi be tanzimhâ ye piŝrafte, dar Fâyerfâks, ‘about:config’ râ dar navâr e neŝâni vâred konid; dar Tânderberd az ‘Preferences’ (yâ ‘Options’) dar baxŝ e ‘Advanced’, zabâne ye ‘General’, ru ye dokme ye ‘Config Editor’ telik konid.

---

[1] “Telik” barâbar e fârsi ye ‘click’ ast.^Manbaë

plugin چی'ست؟ افزایه ای که دۆ برنامه یِ جداگانه را به هم پیوند می دهد. برا یِ مثال، plugin ِ جاوا برا یِ فایرفاکس اجرا یِ برنامک‌ها یِ جاوا را در درون ِ فایرفاکس ممکن می سازد؛ امّا برا یِ آن که این plugin کار کند، نخست، باید خۆد ِ برنامه یِ جاوا را نصب کرد.

پیش‌تر، برا یِ مسدودسازی یِ فایل‌ها یِ فلش در فایرفاکس، افزایه ای شناساندیم. امّا در مۏرد ِ فلش، و فایل‌ها ای که با plugin اجرا می شوند، راه ِ ساده‌تر ای هم هست.

می توان فایرفاکس را چنان وا داشت، که از اجرا یِ خۆدکار ِ plugin-ها جلۏگیری کند؛ آن گاه، کاربر می تواند، plugin ِ هر صفحه یِ دل‌خاه را با یک تلیک فعّال کند. برا یِ این کار دۆ راه هست:

   راه ِ نخست:

۱. about:config را باز کنید؛

۲. plugins.click_to_play را جست‌ۆجو کنید؛

۳. با دۆتلیک رو یِ آن، مقدار اش را به true تغییر دهید.

این امکان در تاندربرد (Thunderbird) هم هست.

   راه ِ دوم:

۱. about:permissions را باز کنید؛

۲. از فهرست ِ سمت ِ چپ، All Sites را انتخاب کنید؛

۳. در سمت ِ راست، Plugins را رو یِ Always Ask تنظیم کنید.

به این روش، حتّا می توان وبگاه‌ها یِ مشخّص ای را مسدود یا مجاز کرد.

‘Plugin’ ci’st? Afzâye i ke do barnâme ye jodâgâne râ be ham peyvand mi dehad. Barâ ye mesâl, ‘plugin’ e Jâvâ barâ ye Fâyerfâks ejrâ ye barnâmakhâ ye Jâvâ râ dar darun e Fâyerfâks momken mi sâzad; ammâ barâ ye ân ke in ‘plugin’ kâr konad, noxost, bâyad xod e barnâme ye Jâvâ râ nasb kard.

Piŝtar, barâ ye masdudsâzi ye fâylhâye Felaŝ dar Fâyerfâks, afzâye i ŝenâsândim. Ammâ dar mowred e Felaŝ, va fâylhâ i ke bâ ‘plugin’ ejrâ mi ŝavand, râh e sâdetar i ham hast.

Mi tavân Fâyerfâks râ conân vâ dâŝt, ke az ejrâ ye xodkâr e ‘plugin’-hâ jelowgiri konad; ân gâh, kârbar mi tavânad, ‘plugin’ e har safhe ye delxâh râ bâ yek telik faëãl konad. Barâ ye in kâr do râh hast:

   Râh e noxost:

1. ‘about:config’ râ bâz konid;

2. ‘plugins.click_to_play’ râ jostoju konid;

3. bâ dotelik ru ye ân, meqdâr aŝ râ be ‘true’ taĝyir dehid.

In emkân dar Tânderberd (‘Thunderbird’) ham hast.

   Râh e dovom:

1. ‘about:permissions’ râ bâz konid;

2. az fehrest e samt e cap, ‘All Sites’ râ entexâb konid;

3. dar samt e râst, ‘Plugins’ râ ru ye ‘Always Ask’ tanzim konid.

Be in raveŝ, hattâ mi tavân vebgâhhâ ye moŝaxxas i râ masdud yâ mojâz kard.

هم فایرفاکس، هم تاندربرد، هر دو، امکانات ای برایِ گرفتنِ اشتراک از وب‌نوشت‌ها و وبگاه‌ها دارند.

   در فایرفاکس

ابزارِ Live Bookmarks، تنها در حالتِ برخط، عنوانِ نوشته‌هایِ وب‌نوشت/وبگاه را فهرست می‌کند، که با انتخابِ هر یک، صفحه‌یِ مربوط به آن نوشته (در قالبِ خودِ وب‌نوشت/وبگاه) باز می‌شود.

برایِ افزودنِ یک وب‌نوشت/وبگاه به Live Bookmarks، آن را باز کنید، و از گزینگانِ Bookmarks گزینه‌یِ Subscribe to This Page را انتخاب کنید. صفحه‌یِ اشتراکِ وب، شاملِ آخرین نوشته‌هایِ انتشاریافته در آن وب‌نوشت/وبگاه، باز می‌شود. با تأییدِ اشتراک با Live Bookmarks، آن صفحه به نشانک‌هایِ شما افزوده می‌شود.

Ham Fâyerfâks, ham Tânderberd, har do, emkânât i barâ ye gereftan e eŝterâk az vebeveŝthâ vo vebgâhhâ dârand.

   Dar Fâyerfâks

Abzâr e ‘Live Bookmarks’, tanhâ dar hâlat e barxatt, onvân e neveŝtehâ ye vebneveŝt/vebgâh râ fehrest mi konad, ke bâ entexâb e har yek, safhe ye marbut be ân neveŝte (dar qâleb e xod e vebneveŝt/vebgâh) bâz mi ŝavad.

Barâ ye afzudan e yek vebneveŝt/vebgâh be ‘Live Bookmarks’, ân râ bâz konid, va az gozinegân e ‘Bookmarks’ gozine ye ‘Subscribe to This Page’ râ entexâb konid. Safhe ye eŝterâk e veb, ŝâmel e âxerin neveŝtehâ ye enteŝâryâfte dar ân vebneveŝt/vebgâh, bâz mi ŝavad. Bâ taëyid e eŝterâk bâ ‘Live Bookmarks’, ân safhe be neŝânakhâ ye ŝomâ afzude mi ŝavad.

   در تاندربرد

اگر دسترسیِ برون‌خط به نوشته‌ها برای اتان مهمّ است، یا از وب‌نوشت‌ها/وبگاه‌هایِ بسیار ای اشتراک می‌گیرید و، نمی‌خاهید هر بار تک‌تک اشان را بازبینی کنید، تاندربرد امکاناتِ پیشرفته‌تر ای دارد. …

   Dar Tânderberd

Agar dastrasi ye borunxatt be neveŝtehâ barâ y-etân mohemm ast, yâ az vebneveŝthâ/vebgâhhâ ye besiyâr i eŝterâk mi girid o, ne mi xâhid har bâr taktak eŝân râ bâzbini konid, Tânderberd emkânât e piŝraftetar i dârad. …