اوبونتو به صورت ِ خۆدکار، از قابلیّتها یِ پایه یِ لتها یِ لمسی یِ رایانهها یِ کیفی و کتابی (لپتاپها و نتبوکها) پشتیبانی می کند: تلیک با یک ضربه، تلیک ِ راست با ضربه یِ دۆانگشتی، و نوردش ِ عمودی ۆ افقی – به دلخاه – یا با حرکت ِ دۆ انگشت یا در لبهها. در این یک سال ۆ نیم ای که اوبونتو داشتم، گهگاه می دیدم یک تلیک ِ ساده رو یِ لت ِ لمسی، همچۆن تلیک ِ میانی عمل می کند؛ امّا نه می دانستم چهگونه. امروز در وبنوشت ای خاندم، برخ ای نرمافزارها امکان ِ تعریف ِ ناحیه ای ویژه برا یِ تلیک ِ میانی در گوشهها فراهم می کنند. با آزمودن ِ هر چهار گوشه یِ لت ِ لمسی در یافتم، گوشه یِ بالا سمت ِ راست، در پیشفرض، ناحیه یِ ویژه یِ تلیک ِ میانی'ست. پیشتر اشاره شد، تلیک ِ میانی در فایرفاکس ۆ تاندربرد رونوشتها را می چسباند (paste). همزمان، فهمیدم با انتخاب ِ متن با موشی، آن متن خۆدبهخۆد در حافظه یِ موقّت ِ فایرفاکس ذخیره می شود، و می توان با تلیک ِ میانی آن را چسباند. البتّه این حافظه یِ موقّت با حافظه یِ درنظرگرفتهشده برا یِ copy متفاوت است. در about:config، متغیّر ِ clipboard.autocopy این عملکرد را کنترل می کند؛ و تغییر ِ آن به بستن ۆ بازکردن ِ برنامه نیاز دارد. گویا این عملکرد رو یِ ویندۏز کار نه می کند؛ به افزایه یِ AutoCopy نیاز است. تلیک ِ میانی در اوبونتو کاربردها یِ تلیک ِ میانی در اوبونتو منحصر به فایرفاکس نیست؛ در یونیتی، عملکردها یِ زیر برا یِ تلیک ِ میانی تعریف شده است: ۱. رو یِ نشانگر ِ صدا، برا یِ بستن ۆ بازکردن ِ صدا؛ ۲. رو یِ نقشکها یِ برنامهها در راهانداز (launcher) برا یِ بازکردن ِ پنجره ای نۏ از آن برنامه؛ ۳. رو یِ نوار ِ عنوان ِ پنجره برا یِ فرستادن ِ آن به پشت ِ همه یِ پنجرهها؛ ۴. در برنامه یِ مدیریّت ِ فایل برا یِ بازکردن ِ یک پوشه در زبانه یِ نۏ. | Ubuntu be surat e xodkâr, az qâbeliyyathâ ye pâye ye lathâ ye lamsi ye râyânehâ ye kifi va ketâbi (laptâphâ vo netbukhâ) poŝtibâni mi konad: telik bâ yek zarbe, telik e râst bâ zarbe ye doangoŝti, va navardeŝ e amudi yo ofoqi – be delxâh – yâ bâ harakat e do angoŝt yâ dar labehâ. Dar in yek sâl o nim i ke Ubuntu dâŝtam, gahgâh mi didam yek telik e sâde ru ye lat e lamsi, hamcon telik e miyâni amal mi konad; ammâ ne mi dânestam cegune. Emruz dar vebneveŝt i xândam, barx i narmafzârhâ emkân e taërif e nâhiye i viĵe barâ ye telik e miyâni dar guŝehâ farâham mi konand. Bâ âzmudan e har câr guŝe ye lat e lamsi dar yâftam, guŝe ye bâlâ samt e râst, dar piŝfarz, nâhiye ye viĵe ye telik e miyâni’st. Piŝtar eŝâre ŝod, telik e miyâni dar Fâyerfâks o Tânderberd runeveŝthâ râ mi casbânad (‘paste’). Hamzamân, fahmidam bâ entexâb e matn bâ muŝi, ân matn xodbexod dar hâfeze ye movaqqat e Fâyerfâks zaxire mi ŝavad, va mi tavân bâ telik e miyâni ân râ casbând. Albatte in hâfeze ye movaqqat bâ hâfeze ye dar-nazar-gerefteŝode barâ ye ‘copy’ motafâvet ast. Dar ‘about:config’, motaĝayyer e ‘clipboard.autocopy’ in amalkard râ kontrol mi konad; va taĝyir e ân be bastan o bâzkardan e barnâme niyâz dârad. Guyâ in amalkard ru ye Vindowz kâr ne mi konad; be afzâye ye ‘AutoCopy’ niyâz ast. Telik e miyâni dar Ubuntu Kârbordhâ ye telik e miyâni dar Ubuntu monhaser be Fâyerfâks nist; dar Yuniti, amalkardhâ ye zir barâ ye telik e miyâni taërif ŝode ast: 1. ru ye neŝângar e sadâ, barâ ye bastan o bâzkardan e sadâ; 2. ru ye naqŝakhâ ye barnâmehâ dar râhandâz (‘launcher’) barâ ye bâzkardan e panjare i now az ân barnâme; 3. ru ye navâr e onvân e panjare barâ ye ferestâdan e ân be poŝt e hame ye panjarehâ; 4. dar barnâme ye modiriyyat e fâyl barâ ye bâzkardan e yek puŝe dar zabâne ye now. |