سی‌وب در باره بایگانی فهرست › اشتراک ›

نگارشِ گفتار در خطّ‌ِ لاتینی

دوشنبه ۲۴ بهمن ۱۳۹۰‏‏، ساعت ِ 19:41

Yek i az maziyyathâ ye mohemm e dabire ye Lâtini dar negâreŝ, tavânâi ye bâlâ y-aŝ dar nemâyeŝ e lahjehâ vo guyeŝhâ’st; ammâ barâ ye in kâr, bâyad be cand nokte deqqat kard:

1. Farâvâni ye hazf o edĝâm

a) siĝehâ ye feɛl e “budan”, “am, ast, an”, pas az vâĵehâ ye pâyângir be /a, â/;

injâ’m, unjâ’st, kojâ’n

b) piŝ az zamirhâ ye jâneŝin, be jâ ye miyânji;

xuna’m, ketâbâ’t, didi’ŝun, ru’ŝ

c) “ro”, pas az vâĵehâ ye pâyângir be sâmet;

man’o be bar, ketâb’o be xun

d) “ham”, pas az vâĵehâ ye pâyângir be sâmet bâ hazf e “h”, va pâyângir be /a, â/ bâ hazf e “ha”;

man’am hastam; injâ’m hast

»» Edâme ye neveŝte ... ادامه یِ نوشته ««

خطّ ۆ نگارش 

از زهر کشنده‌تر

پنجشنبه ۲۰ بهمن ۱۳۹۰‏‏، ساعت ِ 5:28

من و تو باهم ایم. یاد ام نیست کسِ دیگري هم بود یا نه. لابد مهم نبوده اند، که یاد ام نیست! کابینت را که باز می‌کنی، ناگهان می‌بینیم اش. انگار تو نمی‌ترسی. امّا من حسابی ترسیده ام. فاصله ام را با آن حفظ می‌کنم. امّا نگرانِ تو نیستم؛ تو که نزدیک ای.

یکي هم بیرون است، گوشه‌یِ اتاق! این یکي هم به تو نزدیک‌تر است. این بار احساس می‌کنم اگر با آن‌ها کاري نداشته باشیم، کاري با ما نخاهند داشت. همیشه در باره‌یِ حیوانات همین احساس را داشته ام؛ کاش می‌فهمیدند!

یکي'شان را می‌گیری تا بیرون کنی! نمی‌کشی'شان، فقط بیرون اشان کنی؛ چه دوستانه! تا می‌گیری'ش، گویی طول اش چند برابر می‌شود. گردن اش در دستِ تو'ست، امّا همه‌یِ بدن اش زیرِ پاهایِ من لوله شده… . در چشم‌برهم‌زدني، از دست ات رها می‌شود و به من حمله می‌کند. می‌بینم که دست ام را گاز گرفته. خدا را شکر که فقط «می‌بینم»!

از خاب می‌پرم؛ سر ام درد می‌کند. یعنی زهر اش اثر کرده؟ نیش اش کشنده بوده؟ نکند خود ات به سمتِ من پرت اش کردی!؟

Man o to bâham im. Yâd am nist, kas e digar i ham bud, yâ na. Lâbod mohemm na bude and, ke yâd am nist! Kâbinet râ ke bâz mi koni, nâgahân mi binim aŝ. Engâr to ne mi tarsi. Ammâ man hesâbi tarside am. Fâsele am râ bâ ân hefz mi konam. Ammâ negarân e to nistam; to ke nazdik i.

Yek i ham birun ast, guŝe ye otâq! In yeki ham be to nazdiktar ast. In bâr ehsâs mi konam, agar bâ ânhâ kâr i na dâŝte bâŝim, kâr i bâ mâ na xâhand dâŝt. Hamiŝe dar bâre ye heyvânât hamin ehsâs râ dâŝte am; kâŝ mi fahmidand!

Yek i’ŝân râ mi giri tâ birun koni. Ne mi koŝi’ŝân, faqat birun eŝân koni; ce dustâne! Tâ mi giri’ŝ, gui tul aŝ cand barâbar mi ŝavad. Gardan aŝ dar dast e to’st, ammâ hame ye badan aŝ zir e pâhâ ye man lule ŝode… . Dar ceŝmbarhamzadan i, az dast at rahâ mi ŝavad o, be man hamle mi konad. Mi binam ke dast am râ gâz gerefte. Xodâ râ ŝokr, ke faqat “mi binam”!

Az xâb mi param; sar am dard mi konad. Yaɛni zahr aŝ asar karde? Niŝ aŝ koŝande bude? Na konad, xod at be samt e man part aŝ kardi!?
دل‌نوشته 

وام‌واژه‌ها در فارسی‏

سه شنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۰‏‏، ساعت ِ 5:22

واژگانِ عربیي که اکنون در فارسی به کار می‌روند، چند دسته اند:

۱. واژگانِ پیچیده و قلنبه که شکلِ ساده‌تر اشان هم در فارسی هست: ترقّص، مطالبات، انقطاع، با وجودِ رقص، طلب‌ها، قطع.

۲. واژگاني که برابرِ فارسی هم دارند، و هر دو واژه فراوان به کار می‌روند: احتیاج (نیاز)، مثل (مانند)، تقابل (رویارویی)، عمومی (همگانی)، اذیّت (آزار)، صدمه (آسیب).

Vâĵegân e Arabi i, ke aknun dar Fârsi be kâr mi ravand, cand daste and:

1. Vâĵegân e picide vo qolonbe, ke ŝekl e sâdetar eŝân ham dar Fârsi hast: taraqqos, motâlebât, enqetâɛ, bâ vojud e raqs, talabhâ, qatɛ.

2. Vâĵegân i ke barâbar e Fârsi ham dârand, va har do vâĵe farâvân be kâr mi ravand: ehtiyâj (niyâz), mesl (mânand), taqâbol (ruyârui), omumi (hamegâni), aziyyat (âzâr), sadme (âsib).

»» Edâme ye neveŝte ... ادامه یِ نوشته ««

واژه‌سازی 

نمایشِ واژگانِ بیگانه در خطّ‌ِ لاتینی

دوشنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۰‏‏، ساعت ِ 19:8

Yek i az dogânegihâ ye dabire ye Lâtini, âsâni ye darj e vâĵehâ vo ebârathâ ye bigâne ast (manzur az bigâne, vâmgerefte nist), ke be raĝm e âsâni, nowɛ i bisâmâni dar xatt padid mi âvarand; cerâ ke az dastur e negâreŝi ye bumi peyrovi ne mi konand, va be zabânnegâre ye zabân i digar and.

In ebârathâ ye bigâne râ, be raveŝhâ ye gunâgun, mitavân az bâft e jomle jodâ kard. Dar âin e negâreŝi ye Engelisi, kajnevisi (itâlik), zirxatt, yâ giyume be kâr mi ravad.

Ammâ, az ânjâ ke neŝânehâ ye goftâvard e taki (‘’), dar negâreŝ e Fârsi kârbord i na dârand, piŝnehâd e man kârbord e in neŝânehâ dar do su ye in ebârathâ’st; barâ ye mesâl:

Ketâb e “Tarrâhi ye Ajzâ” ye ‘Shigley’.

Dar ‘Options’, baxŝ e ‘Advanced’, hâlat e nemâyeŝ e ŝomârehâ râ ru ye ‘Context’ be gozârid…

Maziyyat e kârbord e in neŝânehâ, hamsâni ye dastneveŝtehâ bâ matnhâ ye râyânei’st. Dar dastneveŝtehâ, kajnevisi nâmomken ast; giyume ham, bâ tavajjoh be kârbordhâ ye gunâgun aŝ, ebârathâ ye bigâne râ az xodi motamâyez ne mi konad.

خطّ ۆ نگارش 

واژه‌سازیِ علمی: تابش

چهارشنبه ۵ بهمن ۱۳۹۰‏‏، ساعت ِ 12:15

بارگیریِ پی‌دی‌اف - Bârgiri ye PDF

همه‌یِ ما می‌دانیم، که منظور از تابش و بازتابش چی'ست، و همه، آن‌ها را برابرِ radiation و reflection می‌دانیم. امّا آیا تا کنون به reradiation اندیشیده اید؟!

بسیاري از ما از همان آغاز با بی‌خیالیِ تمام آن را «باز»تابش (جزئ‌به‌جزئ) ترجمه می‌کنیم و اگر زیادی حسّاس و دقیق باشیم، reflection را «بازتاب» می‌گوییم تا تفاوتي گذاشته باشیم. همین! آن‌گاه reradiator و reflector، هر دو، را «بازتابنده» می‌گوییم. کساني که انتقالِ گرمایِ ۲ را گذرانده یا بر فرآیندِ تابش تمرکز کرده اند، می‌دانند نادیده‌انگاشتنِ تفاوتِ این دو پدیده، چه سهل‌انگاریِ بزرگي'ست.

پیشنهادِ من «فراتابش» است. در این صورت، واژه‌یِ تازه‌یي داریم که پیش‌تر به هیچ معنایي به کار نرفته و می‌تواند به روشنی بازتاب‌دهنده‌یِ منظورِ ما باشد. همچنین، کاربردِ پیش‌وندِ «فرا» این فرآیند را، به نوعي، در برابرِ «فروتابش» قرار می‌دهد که بی‌ربط هم نیست. فروتابش همه‌یِ تابش‌هایِ دریافتیِ جسم است؛ و فراتابش همه‌یِ تابش‌هایِ نشریافته از سطحِ در معرضِ فروتابش. یعنی جسمِ فراتابنده همه‌یِ تابش‌هایِ فروتابیده را جذب می‌کند و سپس همه را فرا می‌تاباند.

چه اشکالي دارد همان‌گونه که فروتابش را نخستین بار در انتقالِ گرمایِ ۲ شنیدیم و معنای اش با تعریف اش برای امان روشن شد، فراتابش را نیز با تعریف اش بیاموزیم؟

Hame ye mâ mi dânim, ke manzur az tâbeŝ o bâztâbeŝ ci’st, va hame, ânhâ râ barâbar e radiation o reflection mi dânim. Ammâ âyâ tâ konun be reradiation andiŝide id?!

Besiyâr i az mâ az hamân âĝâz, bâ bixiyâli ye tamâm, ân râ bâztâbeŝ (jozëbejozë) tarjome mi konim, va agar ziyâdi hassâs o daqiq bâŝim, reflection râ “bâztâb” mi guim, tâ tafâvot i gozâŝte bâŝim. Hamin! Ân gâh, reradiator o reflector, har do, râ “bâztâbande” mi guim. Kasân i ke Enteqâl e Garmâ ye 2 râ gozarânde, yâ bar farâyand e tâbeŝ tamarkoz karde and, mi dânand nâdideengâŝtan e tafâvot e in do padide, ce sahlengâri ye bozorg i’st.

Piŝnehâd e man “farâtâbeŝ” ast. Dar in surat, vâĵe ye tâze i dârim ke piŝtar be hic maënâ i be kâr na rafte, va mi tavânad be rowŝani bâztâbdehande ye manzur e mâ bâŝad. Hamconin, kârbord e piŝvand e “farâ” in farâyand râ, be nowë i, dar barâbar e “forutâbeŝ” qarâr mi dehad, ke birabt ham nist. Forutâbeŝ hame ye tâbeŝhâ ye daryâfti ye jesm ast; va farâtâbeŝ hame ye tâbeŝhâ ye naŝryâfte az sath e dar maëraz e forutâbeŝ. Yaëni, jesm e farâtâbande hame ye tâbeŝhâ ye forutâbide râ jazb mi konad, va sepas, hame râ farâ mi tâbânad.

Ce eŝkâl i dârad, hamângune ke forutâbeŝ râ noxostin bâr dar Enteqâl e Garmâ ye 2 ŝenidim o maënâ y-aŝ bâ taërif aŝ barâ y-emân rowŝan ŝod, farâtâbeŝ râ niz bâ taërif aŝ bi y-âmuzim?
واژه‌سازی