کسان ای که به واژه یِ «بالگرد» خرده می گیرند، باید به دانند helicopter از دۆ ریشه یِ یونانی یِ helix (مارپیچ!) و pteron (بال) ساخته شده.

البتّه من همیشه «چرخبال» ِ تاجیکی را به آن ترجیح می دادم؛ شاید از همان روی که همواره به تفاوت ِ کاربردی یِ چرخیدن ۆ گشتن پافشاری کرده ام. برا یِ مثال، زمین به دۏر ِ خۆد اش می چرخد، امّا به دۏر ِ خورشید می گردد؛ یعنی گردش نیازمند ِ پیمودن ِ مسافت است، و لی چرخش درجا دۏر ِ یک محور. با این همه، بالگرد هم‌آهنگی یِ بیش‌تر ای با دیگر واژه‌ها یِ این حۏزه، و زایایی یِ بیش‌تر ای دارد.

این واژه برا یِ نظم ِ زبانی یِ ما نیاز است. اگر helicopter را نه ترجمیم، واژه‌ها ای چۆن heliborne،‏ heliport،‏ helipad را نیز نه می توان ترجمید. اگر heliborne را نه ترجمیم، ترجمه یِ airborne به هوابرد هم سود ای نه خاهد داشت. امّا اکنون همه یِ این‌ها برابرها یِ درخور ای در فارسی دارند:

‘heliborne’  بال‌برد
‘heliport’  بالگردگاه
‘helipad’  بالگردنشین

Kasân i ke be vâĵe ye “bâlgard” xorde mi girand, bâyad be dânand ‘helicopter’ az do riŝe ye yunâni ye ‘helix’ (mârpic!) va ‘pteron’ (bâl) sâxte ŝode.

Albatte man hamiŝe “carxbâl” e tâjiki râ be ân tarjih mi dâdam; ŝâyad az hamân ruy ke hamvâre be tafâvot e kârbordi ye carxidan o gaŝtan pâfeŝâri karde am. Barâ ye mesâl, Zamin be dowr e xod aŝ mi carxad, ammâ be dowr e Xorŝid mi gardad; yaëni gardeŝ niyâzmand e peymudan e masâfat ast, va li carxeŝ darjâ dowr e yek mehvar. Bâ in hame, bâlgard hamâhangi ye biŝtar i bâ digar vâĵehâ ye in howze, va zâyâi ye biŝtar i dârad.

In vâĵe barâ ye nazm e zabâni ye mâ niyâz ast. Agar ‘helicopter’ râ na tarjomim, vâĵehâ i con ‘heliborne, heliport, helipad’ râ niz ne mi tavân tarjomid. Agar ‘heliborne’ râ na tarjomim, tarjome ye ‘airborne’ be havâbord ham sud i na xâhad dâŝt. Ammâ aknun hame ye inhâ barâbarhâ ye darxor i dar fârsi dârand:

‘heliborne’  bâlbord
‘heliport’  bâlgardgâh
‘helipad’  bâlgardneŝin