«هر روز زمزمه‌یي بلند می‌شود و هر چند صباحي یک بار مسئله‌یِ تغییرِ خط مطرح می‌شود که این خط به درد نمی‌خورد و باید خطّ‌ِ لاتین به کار ببریم و کلماتِ خود امان را با حروفِ لاتین بنویسیم، حالا در اثرِ این تغییر چه بر سرِ معارف و فرهنگ و تمدّن و شخصیّت و حماسه‌یِ ملّیِ ما می‌آید، این حساب‌ها دیگر در کار نیست. ما آثارِ نفیسي داریم که در دنیا نظیر ندارد. مگر دنیا کتابي مثلِ مثنویِ مولوی دارد؟ مگر دنیا کتابي مثلِ کتابِ سعدی دارد؟ این‌ها در قالبِ همین خطوط گفته^۱ و نوشته شده است. اگر شما این خط را که «ص» اش با «س» اش و با «ث» اش، و نیز حرفِ «ز»یِ آن با «ض» و با «ظ» اش فرق می‌کند^۲، منسوخ کنید، اگر شما این قالب را بر دارید، در ظرفِ صد سالِ دیگر اصلن مثنوی را نمی‌شود خاند!^۳ ولی من نمی‌دانم چرا ما این‌طور هستیم؟!»

حماسه‌یِ حسینی، مرتضا مطهّری

(۱) با خط گفت-و-گو نمی‌کنیم، تنها می‌نویسیم! از همین رو'ست که خط جزئي از زبان شمرده نمی‌شود، بل‌که ابزاري'ست در اختیارِ انسان برایِ ثبتِ اندیشه. از این گذشته، فارسی در طولِ تاریخ هرگز خطّي از خود نداشته است و حتّا خطّ‌ِ پهلوی هم – که بسیاري گمان می‌کنند خطّ‌ِ اصیلِ فارسی'ست – ریشه‌یِ سامی دارد.

(۲) نمی‌دانم کجایِ فارسی «ص»، «ض» یا «ظ» دارد! کاملن روشن و آشکار است که این حروف همراهِ واژگانِ عربی به فارسی زور شده اند.

(۳) من هم‌اکنون نمی‌توانم مولوی یا حافظ را بخانم، لیک اگر با حروفِ لاتینی نگاشته شوند و انتشار یابند، به آسانی می‌خانم؛ چون می‌فهمم کجا را /a/ بخانم کجا را /e/.

" Har ruz zamzame i boland mi ŝavad o, har cand sabâh i, yek bâ masále ye taĝyir e xatt matrah mi ŝavad, ke in xatt be dard ne mi xorad o, bâyad xatt e Lâtin be kâr be barim, va kalamât e xod rmân râ bâ horuf e Lâtin be nevisim, hâlâ, dar asar e in taĝyir ce bar sar e maâref o farhang o tamaddon o ŝaxsiyyat o hamâse ye melli ye mâ mi âyad, in hesâbhâ, digar, dar kâr nist. Mâ âsâr e nafis i dârim, ke dar donyâ, nazir na dârad. Magar donyâ ketâb i mesl e Masnavi ye Mowlavi dârad? Magar donyâ ketâb i mesl e ketâb e Saëdi dârad? Inhâ dar qâleb e hamin xotut gofte¹ vo, neveŝte ŝode ast. Agar, ŝomâ in xatt râ, ke ص [sâd] aŝ bâ س [sin] aŝ va bâ ث [se] aŝ, va niz, harf e ز [ze] ye ân bâ ض [zâd] o bâ ظ [zâ] y-aŝ farq mi konad², mansux konid, agar, ŝomâ in qâleb râ bar dârid, dar zarf e sad sâl, digar, aslan Masnavi râ ne mi ŝavad xând!³ Va li, man ne mi dânam cerâ mâ in towr hastim!?"

Hamâse ye Hoseyni, Mortazâ Motahhari

[1] Bâ xatt goftogu ne mi konim, tanhâ mi nevisim! Az hamin ru'st, ke xatt jozë i az zabân ŝemorde ne mi ŝavad, bal ke, abzâr i'st, dar extiyâr e ensân, barâ ye sabt e andiŝe. Az in gozaŝte, Fârsi, dar tul e târix, hargez, xatt i az xod na dâŝte ast, va hattâ, xatt e Pahâvi, ham, – ke besyâr i gomân mi konand xatt e asil e Fârsi'st – riŝe ye Sâmi dârad.

[2] Ne mi dânam kojâ ye Fârsi ص yâ ض yâ ظ dârad! Kâmelan, rowŝan o âŝkâr ast, ke in horuf hamrâh e vâĵegân e Arabi be Fârsi zur ŝode and.

[3] Man, hamaknun, ne mi tavânam Mowlavi yâ Hafez râ be xânam, lik, agar bâ horuf e Lâtini negâŝte ŝavand o, enteŝâr yâband, be âsâni mi xânam; con dar ân surat mi fahmam kojâ râ /a/ be xânam, kojâ râ /e/.