در حوزه‌یِ چاپ و حروف‌چینی با واژگانی سر-و-کار داریم که موقعیت و نسبتِ حاشیه را با متنِ اصلی مشخّص می‌کند، مانندِ سربرگ یا پی‌نوشت. هدفِ من از نوشتنِ این مطلب تعریف و مرزبندیِ این واژه‌ها'ست.

سربرگ (Header): نوشته یا طرحي که بالایِ هر صفحه از یک کتاب یا یک سند نگاشته می‌شود.

پابرگ (Footer): نوشته یا طرحي که پایینِ هر صفحه از یک کتاب یا یک سند نگاشته می‌شود.

شماره‌یِ صفحه‌هایِ یک کتاب نیز، اغلب، در سربرگ یا پابرگ درج می‌کنند.

ته‌برگ (Counterfoil): بخشي از هر برگه‌یِ یک دفترچه یا یک دسته کاغذ که قسمتِ اصلیِ برگه از آن جدا می‌شود و این ته‌برگ به عنوانِ سند یا رسید در دفترچه می‌ماند.

پانوشت (Footnote): اطّلاعاتِ توضیحی و اضافی که در پایینِ صفحه نگاشته می‌شود.

ته‌نوشت (Endnote): اطّلاعاتِ توضیحی و اضافی که در پایانِ یک کتاب یا بخشي از یک کتاب نگاشته می‌شود.

پی‌نوشت (Postscript): یادداشتي'ست که در دنباله‌یِ مطلب، پس از پایانِ متنِ اصلی، نگاشته می‌شود؛ یا به متنِ اصلی بی‌ربط است یا با فاصله‌یِ زمانی نوشته شده است. این واژه اغلب در اینترنت، به ویژه در وب‌نامه‌نویسی، به کار می‌رود که می‌توان مطلب‌ها را ویراست.

نمایه‌ها

زَبرنویس (Superscript): نوشته‌یي که بالاتر از خطّ‌ِ زمینه معمولن در برابرِ یک حرف یا نماد، نگاشته می‌شود.

زیرنویس (Subscript): نوشته‌یي که پایین‌تر از خطّ‌ِ زمینه معمولن در برابرِ یک حرف یا نماد، نگاشته می‌شود.

به نظرِ من، بهتر است «بالانویس» و «پانویس» زماني به کار رود که نوشته (حرف، نماد، …) درست در زیر یا بالایِ یک حرف، شکل یا نماد نگاشته می‌شود و هرگز رویِ خطّ‌ِ زمنیه قرار نمی‌گیرد؛ مانندِ بالانویسِ ˆ در â.

Dar howze ye câp o horufcini bâ vâĵegân i sarokâr dârim ke mowqeiyyat o nesbat e hâŝiye râ bâ matn e asli moŝaxxas mi konand, mânand e sarbarg yâ peyneveŝt. Hadaf e man az neveŝtan e in matlab taërif o marzbandi ye in vâĵehâ’st.

Sarbarg ('Header'): neveŝte yâ tarh i ke bâlâ ye har safhe az yek ketâb yâ yek sanad negâŝte mi ŝavad.

Pâbarg ('Footer'): neveŝte yâ tarh i ke pâin e har safhe az yek ketâb yâ yek sanad negâŝte mi ŝavad.

Ŝomâre ye safhehâ ye yek ketâb niz, aĝlab, dar sarbarg yâ pâbarg darj mi ŝavand.

Tahbarg ('Counterfoil'): baxŝ i az har barge ye yek daftarce yâ yek daste kâĝaz ke qesmat e asli ye barge az ân jodâ mi ŝavad va in tahbarg be onvân e sanad yâ resid dar daftarce mi mânad.

Pâneveŝt ('Footnote'): ettelâât e towzihi yo ezâfi i ke dar pain e safhe negâŝte mi ŝavad.

Tahneveŝt ('Endnote'): ettelâât e towzihi yo ezâfi i ke dar pâyân e yek ketâb yâ baxŝ i az yek ketâb negâŝte mi ŝavad.

Peyneveŝt ('Postscript'): yâddâŝt i’st ke dar donbâle ye matlab, pas az pâyân e matn e asli, negâŝte mi ŝavad; yâ be matn e asli birabt ast yâ bâ fâsele ye zamâni neveŝte ŝode ast. In vâĵe aĝlab dar internet, be viĵe dar vebnâmenevisi, be kâr mi ravad ke mi tavân matlabhâ râ virâst.

Nemâyehâ

Zabarnevis ('Superscript'): neveŝte i ke bâlâtar az xatt e zamine maëmulan dar barâbar e yek harf yâ nemâd, negâŝte mi ŝavad.

Zirnevis ('Subscript'): neveŝte i ke pâintar az xatt e zamine maëmulan dar barâbar e yek harf yâ nemâd, negâŝte mi ŝavad.

Be nazar e man, behtar ast bâlânevis o pânevis zamân i be kâr ravand ke nevise (harf, nemâd, …) dorost dar zir yâ bâlâ ye yek harf, ŝekl yâ nemâd negâŝte mi ŝavad va hargez ru ye xatt e zamine qarâr ne mi girad; mânand e bâlânevis e ˆ dar â.