سی‌وب در باره بایگانی فهرست › اشتراک ›

صفحه‌کلیدِ فارسی (پارسی-عربی)‏

دوشنبه ۲۹ فروردین ۱۳۹۰‏‏، ساعت ِ 18:33
     مئسّسه‌یِ استاندارد و تحقیقاتِ صنعتیِ ایران استانداردي برایِ صفحه‌کلیدِ فارسی ارائه کرده، با عنوانِ چیدمانِ حروف و علائمِ فارسی بر صفحه‌کلیدِ رایانه (ISIRI 9147). این صفحه‌کلید دارایِ همه‌یِ نویسه‌هایِ موردِ نیاز در تایپِ فارسی و نیز نشانه‌ها، حرف‌ها و اِعراب‌هایِ عربی'ست که در نگارشِ متن‌هایِ دوزبانه (پارسی و عربی) بسیار کارآ'ست. من این صفحه‌کلید را با نرم‌افزارِ Microsoft Keyboard Layout Creator ساخته ام که می‌توانید از این‌جا دانلود-اش کنید.۱

     امّا این چیدمان، از نظرِ من، خالی از اشکال نی'ست. مهم‌ترین کاستی‌هایِ صفحه‌کلیدِ استاندارد:

۱. جدا افتادنِ همزه‌یِ تنها (ء) از دیگر شکل‌هایِ کرسی‌دار-اش۲ (أ، إ، ئ، ؤ). من ترجیح می‌دهم «همزه‌یِ تنها» زیرِ «أ» و «إ» باشد.
همچنین، بالانویسِ همزه (-ٔ) را در خطّ‌ِ پارسی کارآمد نه‌می‌بینم و به نظر-ام کاربردِ این نویسه به جایِ «ی»، رویِ «ه»، درست نی'ست؛ از این رو، بالانویس و پانویسِ همزه (-ٔ، -ٕ) را به سطحِ سوم (با کلیدِ دگرسازِ راست) درست رویِ «أ» و «إ» انتقال دادم.

۲. دور از دسترس بودنِ ویرگول (،) و جدا افتادن-اش از دیگر نشانه‌هایِ نگارشی. ترجیح می‌دهم این نشانه را – با توجّ‍ه به کاربردِ چشمگیر-اش – به جایِ کژخط (/) به‌گذارم و با این کار دو هدف را دنبال می‌کنم:
     آ) نزدیک کردنِ ویرگول (،) به نقطه (.) و نقطه‌ویرگول (؛) و انتقال-اش به سطحِ نخست، تا با فشردنِ یک کلید درج شود و نیازي به نگه داشتنِ کلیدِ تبدیل نه‌باشد.
    ب) نزدیک کردنِ کژخط (/) به اعداد، تا کاربرد-اش با شماره‌ها، چه به عنوانِ خطّ‌ِ کسری و چه به عنوانِ جداکننده در درجِ تاریخ، آسان‌تر باشد.

۳. جدا افتادنِ نشانه‌یِ تقسیم (÷) از دیگر عملگرهایِ ریاضی. من این نشانه را میانِ نشانه‌یِ ضرب (×) و کژخط (/) گذاشتم.


     افزون بر این‌ها، تغییراتِ دیگري در صفحه‌کلیدِ استانداردِ فارسی دادم که مهم‌ترین‌ها-شان عبارت اند از:
۱. افزدونِ نشانه‌یِ آپوستروف (') به سطحِ نخست، به دلیلِ کاربرد-اش در روشِ نگارش-ام؛

۲. نزدیک کردنِ «الفِ کوتاه» (-ٰ) به دیگر اِعراب‌ها و نیز الف؛

۳. انتقالِ «اتّصالِ صفر»، با توجّ‍ه به کاربردِ بسیار بسیار کم-اش، به سطحِ دوم (با کلیدِ تبدیل)؛

۴. افزودنِ خطّ‌ِ تیره (–) به صفحه‌کلید با توجّ‍ه به کاربرد-اش در نگارشِ جمله‌هایِ معترضه؛

۵. انتقالِ ستاره (*) به سطحِ سوم (با کلیدِ دگرسازِ راست)، همچون دیگر نمادهایِ رویِ کلیدهایِ عددی، در کنارِ نمادِ گلوله (•) و نشانه‌یِ درجه (°) در همان سطحِ سوم.

     این صفحه‌کلیدِ اصلاح‌شده را، با چیدماني مطابقِ معیارهایِ من، می‌توانید از این‌جا دانلود کنید.

 
 

ته‌نوشت‌ها:

     ۱. تنها کاستیِ این صفحه‌کلیدِ استانداردِ ساخته‌شده به دستِ من، این است که در سطحِ دومِ کلیدِ فاصله (یعنی با نگه داشتنِ کلیدِ تبدیل و زدنِ فاصله) فاصله‌یِ مجازی درج نه‌شده است؛ چرا که محدودیتِ خوبِ این نرم‌افزار، این است که رویِ فاصله نمی‌توان نویسه‌یي به جز فاصله قرار داد. این محدودیت به نظرِ من خوب است؛ زیرا در صفحه‌کلیدِ استاندارد، به دلیلِ کاربردِ بسیارِ کلیدِ تبدیل در تایپِ فارسی، بسیاري از «فاصله»ها به «فاصله‌یِ مجازی» تبدیل می‌شود و پیوسته ناچار می‌شویم بازگردیم و آن‌ها را اصلاح کنیم.

     ۲. اگر با چیدمانِ استانداردِ صفحه‌کلیدِ فارسی آشنا نی'ستید، باید به‌دانید که در این استاندارد نویسه‌هایِ همزه‌دار (أ، إ، ئ، ؤ)، همگی، کنارِ یکدیگر رویِ کلیدهایِ G و F و S و A گذاشته شده اند و تنها «ء» است که سرِ جایِ خود (رویِ کلیدِ M) مانده.

صفحه‌کلید