واژگان ِ e-دار
دوشنبه ۴ بهمن ۱۳۸۹، ساعت ِ 16:1
نوشته بودم: «ز'این پس، نوشتههایِ من رو دربارهیِ پارسی اینجا بخونید.»
ولی با مشکلاتي که با رفتن به «بلاگر» گریبانگیرِ آدم میشه(!) تصمیم گرفتم همچون گذشته مطالب ام رو همینجا بذارم. اینجوری نوشتهها'م هم یکجا پیشِ هم میمونن.
پیشتر در مطلبي
راهي پیشنهاد کرده بودم برایِ ترجمهیِ واژگاني از انگلیسی که با
پیشوندگونهیِ -e آغاز میشوند؛ پیشنهاد ام کاربردِ پیشوندگونهیِ
«رایا-» برگرفته از «رایانه» بود. ولی این پیشوند هم معنا را منحصر به
رایانه میکند و هم از آن مهمتر، به دلیلِ داشتنِ دو واکهیِ بلندِ /آ/،
واژههایِ خوشساختي را پدید نمیآورد.
پیشنهادِ دوستِ ارجمند ام، مزدک، بهکارگیریِ «وب» بود. امّا از آنجا که وب خود واژهیِ مستقلّي'ست، گاهي باعثِ پیدایشِ ابهامها و پیچیدگیهایي میشود؛ برایِ نمونه روشن نیست «وببلیت» بلیتِ اینترنتی'ست یا بلیتي برایِ دسترسی به وب. چهبسا دومی به ذهن نزدیکتر است!
آخرین راهکاري که به ذهن ام رسید، کاربردِ «نت» بود. نت برگرفته از «اینترنت» کوتاه و خوشآوا'ست و به آسانی بر سرِ هر واژهیي مینشیند و معنایِ درستتر و دقیقتري هم میسازد. فرهنگستانِ زبانِ فارسی هم پیشتر این تکواژ را در «نتسرا» برایِ معادلسازیِ «کافینت» به کار برده است.
email
نتنامه، نتپُست. این دو واژه با هم متفاوت اند. نتپست خدماتِ پستِ الکترونیکی'ست که در وبگاههایِ گوناگوني همچون گوگل و یاهو عرضه میشود؛ ولی نتنامه آن نامهیِ الکترونیکی'ست که از این راه فرستاده میشود. باری، نتنامه را میتوان در هر دو معنا به کار برد.
e-buy: نتخرید: خریدِ اینترنتی
e-ticket: نتبلیت: بلیتِ اینترنتی
e-banking: نتبانکداری: بانکداریِ اینترنتی
این پیشوند را میتوان در آغازِ هر واژهیي به کار برد، صرفِ نظر از برابرِ انگلیسی اش – که -e داشته باشد یا نه – برایِ نمونه: نتبازرگانی، نتنامنویسی، نتشارژ، نتنشر، نتباز (خورهیِ اینترنت!) و….
e-book
امّا این واژه برایِ من چالشبرانگیزترین واژهیِ e-دار بود! چرا که نه منحصر به اینترنت است که با «نتکتاب» چاره شود و نه محدود به حوزهیي از رایانه. امروزه e-bookها در قالبهایِ گوناگونِ pdf و txt و حتـّا jar برایِ تلفنِ همراه یافت میشوند. تنها، با الهام از دیجیتالی و مجازی بودنِ چنین کتابهایي، توانستم به «کتابواره» برسم.
پیشنهادِ دوستِ ارجمند ام، مزدک، بهکارگیریِ «وب» بود. امّا از آنجا که وب خود واژهیِ مستقلّي'ست، گاهي باعثِ پیدایشِ ابهامها و پیچیدگیهایي میشود؛ برایِ نمونه روشن نیست «وببلیت» بلیتِ اینترنتی'ست یا بلیتي برایِ دسترسی به وب. چهبسا دومی به ذهن نزدیکتر است!
آخرین راهکاري که به ذهن ام رسید، کاربردِ «نت» بود. نت برگرفته از «اینترنت» کوتاه و خوشآوا'ست و به آسانی بر سرِ هر واژهیي مینشیند و معنایِ درستتر و دقیقتري هم میسازد. فرهنگستانِ زبانِ فارسی هم پیشتر این تکواژ را در «نتسرا» برایِ معادلسازیِ «کافینت» به کار برده است.
نتنامه، نتپُست. این دو واژه با هم متفاوت اند. نتپست خدماتِ پستِ الکترونیکی'ست که در وبگاههایِ گوناگوني همچون گوگل و یاهو عرضه میشود؛ ولی نتنامه آن نامهیِ الکترونیکی'ست که از این راه فرستاده میشود. باری، نتنامه را میتوان در هر دو معنا به کار برد.
e-buy: نتخرید: خریدِ اینترنتی
e-ticket: نتبلیت: بلیتِ اینترنتی
e-banking: نتبانکداری: بانکداریِ اینترنتی
این پیشوند را میتوان در آغازِ هر واژهیي به کار برد، صرفِ نظر از برابرِ انگلیسی اش – که -e داشته باشد یا نه – برایِ نمونه: نتبازرگانی، نتنامنویسی، نتشارژ، نتنشر، نتباز (خورهیِ اینترنت!) و….
e-book
امّا این واژه برایِ من چالشبرانگیزترین واژهیِ e-دار بود! چرا که نه منحصر به اینترنت است که با «نتکتاب» چاره شود و نه محدود به حوزهیي از رایانه. امروزه e-bookها در قالبهایِ گوناگونِ pdf و txt و حتـّا jar برایِ تلفنِ همراه یافت میشوند. تنها، با الهام از دیجیتالی و مجازی بودنِ چنین کتابهایي، توانستم به «کتابواره» برسم.
پینوشت – ۲۱ ِ فروردینِ ۹۰:
با توجّه به افزایشِ روزاَفزونِ واژههایِ ای-دار در حوزهیِ فنآوریِ اطّلاعات، همچنین تفاوتِ آشکارِ اینترنت و وب (به عنوانِ بخشي از اینترنت) و الکترونیک (به عنوانِ شاخهیي گسترده از مهندسی)، گویا بهتر است، همانگونه که داریوشِ آشوری اشاره کردند، پیشوندي تازه از «الکترونیک» یعنی همان «ای» در پارسی بسازیم و به آسانی آن را بر سرِ هر واژه که میخاهیم، بنشانیم و «وب-» و «نت-» برایِ حوزههایِ محدودي در همان معنایِ کاربردیِ خود اشان به کار روند.
یعنی بیهیچ حسّاسیتي بهگوییم «اینامه، ایکتاب، ایبانک، ایپرداخت، ایخرید و…».
