سی‌وب در باره بایگانی فهرست › اشتراک ›

قابلِ…!‏‎‏

یکشنبه ۲۴ مرداد ۱۳۸۹‏‏، ساعت ِ 1:4

   یکي از روش‌هایِ نادرستِ رایج برایِ ساختنِ صفتِ توانشی۱ کاربردِ واژه‌یِ «قابل» پیش از واژه‌یِ اصلی'ست؛ همچون: قابلِ‌دست‌یابی، قابلِ‌قبول، قابلِ‌انجام، قابلِ‌مطرح‌كردن!

   این صفت‌ها شاید خود-به-خود نامناسب به نظر نرسند، ولی هنگامِ منفی شدن یا ساختنِ صفت‌هایِ برتر و برترین، زنجیره‌یِ درازي از واژه‌ها پدید می‌آورند؛ برایِ نمونه: غیرِقابلِ‌قبول، غیرِقابلِ‌مطرح‌کردن، قابلِ‌دست‌یابی‌ترین!!

   در فارسی دو راه برایِ ساختنِ صفتِ توانشی هست که برایِ یک واژه معمولن تنها یکي کاربرد دارد:

۱. «مصدر + ی»: خوردنی، آشامیدنی، باورکردنی، پذیرفتنی، مطرح‌کردنی، دست‌یافتنی، دوست‌داشتنی، انجام‌شدنی

۲. کاربردِ «پذیر»: دسترس‌پذیر، تجدیدپذیر، برگشت‌پذیر

   ناگفته پیدا'ست که ساختنِ صفتِ برتر و برترین و نیز منفی‌سازیِ این صفت‌ها چه آسان است:

ناآشامیدنی، نپذیرفتنی، برگشت‌ناپذیر، دست‌یافتنی‌ترین، دسترس‌پذیرترین، دوست‌داشتنی‌ترین

 


ته‌نوشت:

   ۱. صفتِ توانشی شایستگی و امکانِ انجامِ یک کار را بیان می‌کند. خوردنی یعنی شایسته‌یِ خوردن: چیزي که می‌توان خورد یا باید خورد.