یاد ام هست، نخستین بار ای که دنبالِ این موضوع بودم، زمان ای بود، که بخشِ نگارشِ تاریخ و ساعت را به شیوه‌نامه‌یِ ترانویسی افزوده بودم. آن روزها بسیار مشتاق بودم، قالبِ عددها، تاریخ، و ساعتِ رایانه ام، همان باشد که در روش‌نامه‌یِ ترانویسیِ فارسی ارائه کرده ام. این کار در اوبونتو دشوار نیست.

یک فایل همه‌یِ اطّلاعاتِ مربوط به نامِ روزهایِ هفته و ماه‌ها، و شیوه‌یِ نمایشِ تاریخ و ساعت و عددها را در بر دارد، که با ویرایش اش به دل‌خاه، می‌توان همه چیز را تغییر داد.

خب، نخست، ترمینال ای باز می‌کنیم (Ctrl+Alt+T)، تا این فایل را باز کنیم:

sudo gedit /usr/share/i18n/locales/en_GB

این فایل، دربردارنده‌یِ تنظیم‌هایِ انگلیسیِ بریتانیا'ست – می‌خاهیم تنظیم‌هایِ انگلیسیِ ایالاتِ متّحد دست‌نخورده بماند. پس در System Settings… > Language Support > Regional Formats هم، English (United Kingdom)‎ را انتخاب می‌کنیم.

قالبِ عددها

برایِ تعریفِ ممیّزِ اعشار و جداکننده‌یِ هزارها، روبه‌رویِ decimal_point و thousands_sep (با Ctrl+F بیابید)، به ترتیب، U002C و U2019 می‌گذاریم. همین کار را با mon_decimal_point و mon_thousands_sep می‌کنیم.

نامِ روزهایِ هفته و ماه‌ها

ذیلِ LC_TIME ، نامِ روزهایِ هفته و ماه‌ها را، هم به شکلِ کامل (day و mon) و هم کوتاه‌شده (abday و abmon)، می‌بینیم. برایِ تغییرِ آن‌ها، باید یونی‌کدِ نویسه‌ها را بدانیم.

ساده‌ترین ابزار برایِ یافتنِ یونی‌کدِ نویسه‌ها، Character Map است. این برنامه فهرست ای از همه‌یِ نویسه‌ها همراه با یونی‌کد اشان دارد. اکنون اگر یونی‌کدِ «ŝ»، ‏U+015D باشد، در فایلِ en_GB، برایِ درجِ این حرف، می‌نویسیم: U015D.

قالبِ تاریخ و ساعت

ذیلِ d_t_fmt شیوه‌یِ نمایشِ تاریخ و ساعت، در حالت‌هایِ گوناگون مشخّص می‌شود. برایِ مثال، کدِ روبه‌رویِ am_pm حروفِ جای‌گزینِ این دو کوته‌نوشت را مشخّص می‌کنند.

برایِ قراردادِ شنبه به عنوانِ نخستین روزِ هفته، روبه‌رویِ first_weekday، عددِ 7 را جای‌گزین می‌کنیم.

پس از ذخیره‌یِ فایل، فرمانِ:

را در ترمینال اجرا می‌کنیم. پس از یک بار Log Out…‎، تنظیم‌هایِ تازه اِعمال می‌شوند.

Yâd am hast, noxostin bâr i ke donbâl e in mowzuë budam, zamân i bud, ke baxŝ e negâreŝ e târix o sâat râ be ŝivenâme ye tarânevisi afzude budam. Ân ruzhâ besiyâr moŝtâq budam, qâleb e adadhâ, târix, va sâat e râyâne am, hamân bâŝad ke dar raveŝnâme ye tarânevisi ye fârsi erâe karde am. In kâr dar Ubuntu doŝvâr nist.

Yek fâyl hame ye ettelâât e marbut be nâm e ruzhâ ye hafte vo mâhhâ, va ŝive ye nemâyeŝ e târix o sâat o adadhâ râ dar bar dârad, ke bâ virâyeŝ aŝ be delxâh, mi tavân hame ciz râ taĝyir dâd.

Xob, noxost, terminâl i bâz mi konim (Ctrl+Alt+T), tâ in fâyl râ bâz konim:

sudo gedit /usr/share/i18n/locales/en_GB

In fâyl, darbardârande ye tanzimhâ ye engelisi ye Beritâniyâ’st – mi xâhim tanzimhâ ye engelisi ye Iyâlât e Mottahed dast-naxorde be mânad. Pas dar ‘System Settings… > Language Support > Regional Formats’ ham, ‘English (United Kingdom)’ râ entexâb mi konim.

Qâleb e adadhâ

Barâ ye taërif e momayyez e aëŝâr o jodâkonande ye hezârhâ, ruberu ye decimal_point o thousands_sep (bâ Ctrl+F bi yâbid), be tartib, U‎002C va U‎2019 mi gozârim. Hamin kâr râ bâ mon_decimal_point va mon_thousands_sep mi konim.

Nâm e ruzhâ ye hafte vo mâhhâ

Zeyl e LC_TIME, nâm e ruzhâ ye hafte vo mâhhâ râ, ham be ŝekl e kâmel (day va mon) va ham kutâhŝode (abday va abmon), mi binim. Barâ ye taĝyir e ânhâ, bâyad yunikod e nevisehâ râ be dânim.

Sâdetarin abzâr barâ ye yâftan e yunikod e nevisehâ, ‘Character Map’ ast. In barnâme fehrest i az hame ye nevisehâ hamrâh bâ yunikod eŝân dârad. Aknun agar yunikod e “ŝ”, U+015D bâŝad, dar fâyl e ‘en_GB’, barâ ye darj e in harf, mi nevisim: U015D.

Qâleb e târix o sâat

Zeyl e d_t_fmt ŝive ye nemâyeŝ e târix o sâat, dar hâlathâ ye gunâgun moŝaxxas mi ŝavad. Barâ ye mesâl, kod e ruberu ye am_pm horuf e jâygozin e in do kutahneveŝt râ moŝaxxas mi konand.

Barâ ye qarârdâd e ŝanbe be onvân e noxostin ruz e hafte, ruberu ye first_weekday, adad e 7 râ jâygozin mi konim.

Pas az zaxire ye fâyl, farmân e:

sudo dpkg-reconfigure locales

râ dar terminâl ejrâ mi konim. Pas az yek bâr ‘Log Out…’, tanzimhâ ye tâze eëmâl mi ŝavand.

متأسّفانه، در محیطِ کاربریِ Unity – در نسخه‌هایِ اخیرِ اوبونتو – امکانِ خوراندنِ سال‌نمایِ خورشیدی به سیستم‌عامل نیست؛ امّا امکانِ نمایشِ جداگانه‌یِ آن هست.

نرم‌افزارِ «تقویمِ جلالی» (jcal)، نوشته‌یِ آقایِ اشکانِ قاسمی، تنها گزینه‌یِ موجود است. امکاناتِ خوب ای هم دارد؛ همچون نمایشِ سه ماهِ پیاپی، نمایشِ کلِّ سال، نمایشِ هر ماه یا هر سال به دلخاه. تنها سختی اش این است، که باید در Terminal از آن بهره برد (چرا که تحتِ GNOME است و، از این رو، در Unity رابطِ گرافیکی ندارد). 

برایِ نصبِ jcal، ترمینال ای باز کنید (Ctrl + Alt + T) و بنویسید:

پس از واردکردنِ رمز، و بارگیری و نصبِ نرم‌افزار، با فرمانِ jcal ماهِ جاری به نمایش در می‌آید. برایِ آگاهی از گزینه‌هایِ این فرمان یا اطلاعاتِ بیش‌تر، می‌توانید فرمانِ info jcal را اجرا کنید؛ برایِ مثال، jcal -3 ماهِ جاری را به همراهِ ماه‌هایِ پیشین و سپسین نمایش می‌دهد.

هنگامِ کار با این نرم‌افزار، در برابرِ سال‌نمایِ میلادی، شاید احساس کنید، چه خوب بود اگر در سال‌نمایِ میلادیِ رایانه هم هفته‌ها از شنبه آغاز می‌شد! به این موضوع، در نوشته‌یِ دیگر ای، پرداخته خاهد شد.

Moteassefâne, dar mohit e kârbari ye ‘Unity’ – dar nosxehâ ye axir e Ubuntu – emkân e xorândan e sâlnemâ ye xorŝidi be sistemâmel nist; ammâ emkân e nemâyeŝ e jodâgâne ye ân hast.

Narmafzâr e “Taqvim e Jalâli”, ‘jcal’, neveŝte ye Âq. Aŝkân e Qâsemi, tanhâ gozine ye mowjud ast. Emkânât e xub i ham dârad; hamcon nemâyeŝ e se mâh e peyâpey, nemâyeŝ e koll e sâl, nemâyeŝ e har mâh yâ har sâl be delxâh. Tanhâ saxti y-aŝ in ast, ke bâyad dar ‘Terminal’ az ân bahre bord (cerâ ke taht e GNOME ast o, az in ru, dar ‘Unity’ râbet e gerâfiki na dârad).

Barâ ye nasb e ‘jcal’, terminâl i bâz konid (Ctrl + Alt + T) o be nevisid:

sudo apt-get install jcal

Pas az vâredkardan e ramz, va bârgiri yo nasb e narmafzâr, bâ farmân e jcal mâh e jâri be nemâyeŝ dar mi âyad. Barâ ye âgâhi az gozinehâ ye in farmân yâ ettelâât e biŝtar, mi tavânid farmân e info jcal râ ejrâ konid; barâ ye mesâl, jcal -3 mâh e jâri râ be hamrâh e mâhhâ ye piŝin o sepasin nemâyeŝ mi dehad.

Hangâm e kâr bâ in narmafzâr, dar barâbar e sâlnemâ ye milâdi, ŝâyad ehsâs konid, ce xub bud agar dar sâlnemâ ye milâdi ye râyâne ham haftehâ az ŝanbe âĝâz mi ŝod! Be in mowzuë, dar neveŝte ye digar i, pardâxte xâhad ŝod.